Cách để Trị Bong Gân Đầu gối

Đồng tác giả: Chris M. Matsko, MD

Trong bài viết này:Phương pháp P.R.I.C.E.Phương pháp Điều trị Bổ sungPhục hồi Chức năng Đầu gối18 Tham khảo

Bong gân đầu gối là chấn thương ở dây chằng đầu gối. Dây chằng là các sợi mô dai và đàn hồi có chức năng kết nối các xương và định vị khớp xương. Bong gân làm ảnh hưởng tới nhiều dây chằng vì các thớ mô bị xé rách, thông thường sẽ gây đau, sưng và bầm tím.[1] Nếu được chẩn đoán bong gân đầu gối thì bạn nên làm theo các bước sau để đẩy nhanh quá trình phục hồi.

Phần 1
Phương pháp P.R.I.C.E.

  1. 1
    Bảo vệ đầu gối. Ngay sau khi đầu gối chấn thương bạn phải bảo vệ nó không bị tổn thương thêm. Khi đã xảy ra bong gân thì bạn phải ngừng vận động đầu gối và hoạt động đã gây ra chấn thương đó, nếu không tình trạng chỉ trầm trọng thêm. Nếu được bạn phải ngồi xuống ngay và giải tỏa mọi áp lực tác động lên đầu gối.
    • Trường hợp đang ở nơi công cộng thì bạn có thể nhờ ai đó dìu mình tới gặp bác sĩ, không nên tự bước đi với đầu gối bị chấn thương cho đến khi đánh giá được tình trạng của nó.
    • Đi khám bệnh càng sớm càng tốt. Vì P.R.I.C.E. là phương pháp trị bong gân đầu gối phổ biến nhất nên có thể bác sĩ sẽ yêu cầu bạn làm theo phương pháp này. Bạn phải tuyệt đối tuân theo lời dặn của bác sĩ nếu bong gân nặng.[2]
  2. 2
    Để đầu gối nghỉ ngơi. Trong vòng 48 giờ sau chấn thương bạn phải để đầu gối nghỉ ngơi, nhờ đó các dây chằng có thời gian tự phục hồi. Chắc chắn bác sĩ khuyên bạn cố gắng tối đa không vận động đầu gối trong những ngày sau đó, muốn vậy bạn phải chống nạng để di chuyển.
    • Ngoài ra có thể họ khuyên bạn dùng nẹp nếu bạn không thể giữ yên đầu gối trong thời gian chờ lành.[3]
  3. 3
    Chườm nước đá. Trong những ngày đầu bạn nên chườm nước đá để trị viêm và đau. Cho nước đá cục hay đá nghiền nhỏ vào túi nhựa kín, hoặc dùng túi củ quả đã đông lạnh. Bọc túi nước đá trong chiếc khăn tắm hay tấm vải, sau đó chườm túi nước đá lên đầu gối trong thời gian 20 phút mỗi lần. Lập lại từ bốn tới tám lần mỗi ngày.
    • Không chườm đá quá 20 phút mỗi lần vì có thể dẫn tới phỏng lạnh.
    • Bạn cũng có thể dùng băng ép lạnh thay cho túi đá.[4]
    • Thời gian cần chườm lạnh khoảng 48 giờ hoặc tới khi đầu gối hết sưng.[5]
  4. 4
    Ép đầu gối. Để giảm sưng bạn nên ép đầu gối sau khi bị bong gân, bằng cách quấn băng đàn hồi hay băng thường xung quanh đầu gối. Lực quấn vừa đủ chặt để hỗ trợ cố định đầu gối, tuy nhiên bạn không được quấn quá chặt để tránh làm gián đoạn tuần hoàn máu.
    • Tháo băng khi ngủ. Khi ngủ bạn hầu như không chuyển động đầu gối nên đây là thời gian cần tháo băng để máu lưu thông tự do.
    • Có khả năng sau 48 giờ bạn được phép tháo băng ép, nhưng nếu đầu gối vẫn sưng thì bác sĩ sẽ khuyên bạn tiếp tục quấn băng ép.[6]
  5. 5
    Nâng cao đầu gối. Những ngày sau chấn thương bạn nên nâng cao chân trong phần lớn thời gian. Cố gắng kê đầu gối cao hơn tim để giảm lưu lượng máu chảy về đó nhằm giảm sưng.[7] Ngồi hoặc nằm thẳng trên lưng, đặt hai hoặc ba chiếc gối dưới đầu gối để nâng cao nó qua độ cao của tim.[8]
    • Chiều cao cần nâng tùy thuộc vào vị trí của bạn khi đó, nếu đang ngồi thì bạn cần kê nhiều gối hơn khi đang nằm.

Phần 2
Phương pháp Điều trị Bổ sung

  1. 1
    Chườm nóng sau 72 giờ. Sau khi chăm sóc chân bằng phương pháp P.R.I.C.E. từ 48-72 giờ, bạn có thể kết hợp cách điều trị bổ sung để giảm đau và sưng nhanh hơn. Chườm đệm làm nóng hay băng ép nóng để giảm căng cứng và đau. Chườm nóng 20 phút mỗi lần, ngày làm bốn lần hoặc tùy theo nhu cầu. Cách này giúp thả lỏng cơ ở đầu gối do thời gian nằm yên nghỉ ngơi trong ba ngày trước đó.
    • Bạn cũng có thể chườm nóng cho đầu gối bằng cách tắm hơi, ngâm chân vào bồn nước xoáy hay nằm trong bồn nước nóng.[9]
    • Không chườm nóng trước khi thời hạn 72 giờ đã trôi qua, vì thực ra nếu bạn chườm quá sớm sẽ có hại nhiều hơn lợi. Lượng máu tuần hoàn về đầu gối nhiều hơn trong khi nó vẫn đang trong giai đoạn phục hồi ban đầu có thể khiến chảy máu và sưng thêm.[10]
  2. 2
    Uống thuốc giảm đau. Trong thời gian chờ lành thì uống thuốc giảm đau không kê toa là biện pháp hữu hiệu để đối phó với cơn đau. Nếu tình trạng vượt quá khả năng chịu đựng thì bạn nên uống ibuprofen hay acetaminophen.
    • Thử dùng một số nhãn hiệu thương mại của thuốc ibuprofen như Advil và Motrin, còn với acetaminophen là Panadol.[11]
    • Bạn cũng có thể uống thuốc kháng viêm như naproxen với tên biệt dược cũng là Naproxen.[12]
    • Nhờ bác sĩ kê thuốc kháng viêm mua theo toa nếu đau và sưng kéo dài hơn một tuần.
  3. 3
    Dùng kem bôi kháng viêm. Nếu không muốn uống thuốc giảm đau thì bạn có thể dùng kem bôi thay thế. Kem bôi có thành phần ibuprofen có bán ở hầu hết các tiệm thuốc. Phương pháp này hữu hiệu nếu bạn chỉ đau ít vì ibuprofen dạng kem bôi không tác động mạnh như dạng uống, do đó không hiệu quả nếu bạn đau nhiều.
    • Cũng có một số loại kem bôi mà bạn chỉ có thể mua theo toa. Nếu bạn muốn dùng loại kem này thì nên hỏi ý kiến bác sĩ.[13]
  4. 4
    Tránh uống rượu bia. Trong khi đang phục hồi bạn không nên uống bất kì thức uống nào chứa cồn. Điều này đặc biệt đúng trong những ngày đầu tiên sau chấn thương. Rượu bia làm giảm khả năng phục hồi chấn thương của cơ thể, ngoài ra còn làm viêm và sưng thêm trầm trọng.
    • Hỏi ý kiến bác sĩ để biết khi nào có thể uống rượu bia trở lại. Bạn phải chắc chắn đầu gối đã đủ lành để rượu bia không làm cản trở quá trình phục hồi.[14]

Phần 3
Phục hồi Chức năng Đầu gối

  1. 1
    Tập thể dục. Sau khi lành bạn nên bắt đầu vận động đầu gối trở lại, bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn các bài tập để phục hồi sự cơ động cho đầu gối. Mục đích tập luyện nhằm giảm căng cứng, tăng cường sức khỏe, cải thiện phạm vi chuyển động và tăng linh hoạt cho khớp đầu gối. Họ hướng dẫn các bài tập hướng đến khả năng giữ thăng bằng và tăng sức mạnh. Bạn cần phải tập nhiều lần mỗi ngày để cải thiện dần theo thời gian.
    • Loại bài tập và thời gian cần phải tập còn tùy thuộc độ nặng của chấn thương. Bạn có thể phải tập nhiều hơn nếu đầu gối bị chấn thương nặng. Bác sĩ là người xác định bạn cần phải tập bao lâu để phục hồi.[15]
  2. 2
    Tập vật lý trị liệu nếu cần. Nếu chấn thương thực sự nặng thì bạn cần tập với chuyên viên vật lý trị liệu hoặc tự tập vật lý trị liệu tại nhà trong một thời gian sau khi đầu gối chấn thương. Đa phần các trường hợp không cần phải tập vật lý trị liệu, chỉ áp dụng cho một số ca riêng để phục hồi dây chằng và đầu gối về trạng thái bình thường.
    • Tập như thế nào còn tùy thuộc vào chấn thương của bạn, nhưng nói chung nó có tác dụng giảm căng cứng, đau và phục hồi phạm vi hoạt động cho đầu gối.[16]
  3. 3
    Từ từ tăng cường độ vận động. Vài tuần sau chấn thương bác sĩ sẽ khuyên bạn nên sinh hoạt trở lại bình thường mà không cần dùng nạng hay gậy chống. Muốn vậy trước tiên họ yêu cầu bạn phải kiểm tra sức khỏe, độ linh hoạt và phạm vi hoạt động của đầu gối.
    • Sau khi kiểm tra khả năng vận động của đầu gối mà bạn không thấy đau thì có thể sinh hoạt trở lại, bao gồm chơi thể thao và các hoạt động thể chất khác.[17]
  4. 4
    Phẫu thuật nếu cần. Trong một số ít trường hợp phẫu thuật có thể là giải pháp cần thiết. Một trong những lý do chính phải phẫu thuật là để chỉnh sửa dây chằng chéo trước (ACL), là dây chằng giúp đầu gối di chuyển tới lui. Vì là một dây chằng rất quan trọng nên nếu bạn làm đứt hay rách mô cơ của nó thì phải cố gắng phục hồi tối đa tình trạng ban đầu. Đối với các vận động viên thì phẫu thuật dây chằng ACL khá phổ biến vì họ cần phải phục hồi khả năng vận động cũng như sức mạnh của đầu gối.
    • Bạn cũng có thể phải phẫu thuật nếu bị chấn thương nhiều hơn một dây chằng. Nếu không có tác động chữa trị thì dây chằng rất khó tự phục hồi.
    • Phẫu thuật thường là lựa chọn cuối cùng, các phương pháp khác sẽ được áp dụng trước tiên trong đa số mọi trường hợp, sau đó người ta mới cân nhắc tới phẫu thuật.[18]

Thông tin Bài viết

Bài viết này có đồng tác giả là Chris M. Matsko, MD. Tiến sĩ Matsko là bác sĩ đã nghỉ hưu tại Pennsylvania. Ông đã nhận được bằng MD của Trường Y khoa Đại học Temple năm 2007.

Chuyên mục: Sơ cứu và Cấp cứu

Ngôn ngữ khác:

English: Treat a Knee Sprain, Español: tratar un esguince de rodilla, Português: Tratar uma Entorse de Joelho, Italiano: Trattare una Distorsione al Ginocchio, Русский: лечить растяжение связок колена, Deutsch: Ein verstauchtes Knie behandeln, Français: soigner une entorse au genou, Bahasa Indonesia: Merawat Lutut Terkilir, 中文: 治疗膝盖扭伤, Čeština: Jak pečovat o vymknuté koleno, Nederlands: Knieletsel behandelen, 한국어: 무릎 염좌 치료하는 방법, العربية: علاج التواء الركبة

Trang này đã được đọc 10.387 lần.
Bài viết này đã giúp ích cho bạn?