Máy biến áp là thiết bị giúp truyền tải năng lượng điện giữa hai hay nhiều mạch điện. Máy biến áp giúp điều tiết điện áp trong mạch điện, nhưng đôi khi nó có thể bị hỏng và khiến mạch điện không làm việc. Bạn cần xác định các thông tin chính về máy biến áp, chẳng hạn các hư hỏng vật lý trên máy, vị trí đầu vào và đầu ra của dòng điện. Sau đó, công việc còn lại chỉ đơn giản là dùng đồng hồ vạn năng điện tử (DMM) để kiểm tra máy biến áp. Nếu vấn đề của máy biến áp chưa được giải quyết thì bạn cần khắc phục nó.

Phần 1 của 3:
Tìm các thông tin chính về máy biến áp

  1. 1
    Kiểm tra ngoại quan máy biến áp. Tình trạng quá nóng sẽ khiến đường dây bên trong máy biến áp phải hoạt động ở nhiệt độ cao, đây là nguyên nhân phổ biến gây hư hỏng ở máy biến áp. Điều này thường gây ra biến dạng vật lý của máy hoặc khu vực xung quanh.
    • Nếu vỏ ngoài máy biến áp phồng lên hoặc có dấu hiệu bị cháy, đừng tiến hành kiểm tra. Thay vào đó, bạn nên mua máy mới.
  2. 2
    Xác định cách đi dây của máy biến áp. Cách đi dây điện sẽ được đánh dấu rõ ràng trên máy biến áp. Tuy nhiên, tốt nhất bạn nên tìm sơ đồ mạch điện của máy biến áp để biết cách kết nối dây điện với máy.
    • Sơ đồ mạch điện được cung cấp trong thông tin sản phẩm hoặc trên trang web của nhà sản xuất mạch điện.[1]
  3. 3
    Xác định đầu vào và đầu ra của máy biến áp. Mạch điện đầu tiên sẽ được kết nối vào cuộn sơ cấp của máy biến áp. Đây là dòng điện vào. Mạch điện thứ hai nhận điện từ máy biến áp sẽ được nối với cuộn thứ cấp hoặc đầu ra.[2]
    • Điện áp cấp vào cuộn sơ cấp sẽ được ghi chú trên cả máy biến áp và sơ đồ mạch điện.
    • Điện áp tạo ra từ cuộn thứ cấp sẽ được ghi chú theo cách tương tự như ở cuộn sơ cấp.
  4. 4
    Xác định vị trí bộ lọc đầu ra. Người ta thường gắn tụ điện và điốt vào cuộn thứ cấp để chuyển đổi dòng điện xoay chiều từ đầu ra thành dòng điện một chiều. Thông tin này sẽ không được dán nhãn trên máy biến áp.[3]
    • Nói chung, bạn có thể tìm thông tin về bộ lọc và bộ chuyển đổi đầu ra trên sơ đồ mạch điện.
    • Xác định xem máy biến áp đó là xoay chiều hay một chiều tại các vị trí có dán nhãn điện áp.[4]
    Quảng cáo

Phần 2 của 3:
Kiểm tra máy biến áp bằng đồng hồ vạn năng điện tử

  1. 1
    Chuẩn bị trước khi đo điện áp mạch điện. Tắt nguồn điện cấp vào mạch. Tháo các vỏ bọc và nắp đậy để có thể tiếp cận các mạch điện bên trong máy biến áp. Tìm mua đồng hồ đa năng điện tử (DMM) để đo điện áp. DMM có bán tại các cửa hàng điện nước hay cửa hàng kim khí.[5]
    • Nói chung, bạn cần kết nối đầu đo của DMM với đầu vào của máy biến áp để xác minh xem cuộn sơ cấp của máy có bị ngắn mạch hay không. Sử dụng cách tương tự để kiểm tra mạch thứ cấp của máy biến áp.
  2. 2
    Xác định đúng đầu vào của máy biến áp. Trước tiên, bạn sẽ cấp điện vào máy. Sử dụng DMM ở chế độ xoay chiều để đo dòng diện trong cuộn sơ cấp. Nếu số đo dưới 80% điện áp dự kiến thì lỗi có thể nằm trong máy biến áp hay trong mạch điện cấp điện cho cuộn sơ cấp. Trong trường hợp đó:
    • Tách máy biến áp khỏi mạch đầu vào. Kiểm tra mạch đầu vào bằng DMM. Nếu dòng điện đầu vào đạt tới giá trị dự kiến thì cuộn sơ cấp của máy biến áp đã hỏng.
    • Nếu dòng điện đầu vào không đạt tới giá trị dự kiến thì vấn đề không nằm ở máy biến áp mà ở mạch điện đầu vào.[6]
    • Nguồn điện vào và ra của máy biến áp có thể được ký hiệu bằng cách dán nhãn, hoặc đầu vào được làm bằng hai dây trắng đen.[7]
    • Nếu máy biến áp có cầu nối, đầu vào sẽ được ký hiệu bằng chữ L đại diện cho dòng điện nóng, và chữ L đại diện cho dòng trung hòa. Đầu ra của máy biến áp là phía tạo ra điện áp thấp hơn.[8]
  3. 3
    Đo điện áp thứ cấp ở đầu ra của máy biến áp. Nếu không có bộ lọc hay bộ chuyển đổi gắn ở mạch điện thứ cấp thì bạn dùng chế độ xoay chiều (AC) của DMM để đo điện áp đầu ra. Ngược lại, bạn sẽ dùng thang đo DC của DMM.
    • Nếu không có điện áp trên mạch thứ cấp thì máy biến áp, bộ lọc hay bộ chuyển đổi đã bị hỏng. Kiểm tra riêng bộ lọc và bộ chuyển đổi.
    • Nếu việc kiểm tra bộ lọc và bộ chuyển đổi không cho thấy vấn đề gì thì chứng tỏ máy biến áp đã hỏng.[9]
    Quảng cáo

Phần 3 của 3:
Giải quyết sự cố ở máy biến áp

  1. 1
    Tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ của vấn đề. Sự cố của máy biến áp thường là dấu hiệu của một nguyên nhân khác bắt nguồn ở đâu đó trong mạch điện. Máy biến áp thường có tuổi thọ dài và hiếm khi tự nhiên cháy.[10]
  2. 2
    Theo dõi máy biến áp được thay thế. Nếu nguyên nhân khiến máy biến áp ngắn mạch phát sinh từ đâu đó trong mạch điện, nhiều khả năng máy biến áp sẽ tiếp tục cháy. Sau khi đã thay máy biến áp mới, hãy theo dõi để đảm bảo việc này không xảy ra. Nếu hư hỏng tiếp tục xảy ra, bạn cần tiến hành các phép kiểm tra khác.
    • Máy biến áp quá tải thường sẽ tạo ra âm thanh răng rắc. Nếu bạn nghe thấy âm thanh này thì phải ngắt điện đầu vào để tránh bị cháy.[11]
  3. 3
    Xác minh tình trạng của các cầu chì bên ngoài nếu cần. Nếu máy biến áp có cầu chì bên trong thì có lẽ sẽ không có cầu chì trên đường dây dẫn tới máy biến áp. Ngược lại, cầu chì sẽ được lắp trên đường dây cấp điện vào máy biến áp. Kiểm tra để đảm bảo các cầu chì đều hoạt động tốt và thay thế những cái bị hỏng.
    • Cầu chì hóa đen, nóng chảy và biến dạng là dấu hiệu hư hỏng rõ ràng. Bạn chỉ cần thay mới là được.
    • Một số trường hợp, rất khó để đánh giá cầu chì còn hoạt động tốt hay không. Gắn DMM vào cầu chì bằng cách kết nối mỗi đầu đo với một phía của cầu chì. Nếu có dòng điện chạy qua cầu chì thì nó còn tốt.[12]
  4. 4
    Kiểm tra tình trạng quá tải ở cuộn thứ cấp. Một số trường hợp, cuộn thứ cấp của máy biến áp rút quá nhiều điện và gây ra ngắn mạch. Nếu bạn sử dụng máy biến áp nhiều đầu ra và DMM hiển thị “OL” ở cuộn thứ cấp, thì có thể cuộn thứ cấp đã bị ngắn mạch.
    • Kiểm tra điều này bằng cách gắn cuộn thứ cấp vào mạch điện và dùng DMM kiểm tra mạch thứ cấp. Nếu giá trị đo cao hơn định mức ampe của máy biến áp thì dòng điện đang bị rút qua quá nhiều.
    • Các máy biến áp phổ biến có 3 cầu chì. Định mức ampe của cầu chì máy biến áp có thể được dán nhãn trên máy biến áp, nhưng cũng được ghi chú trong sơ đồ mạch điện.[13]
  5. 5
    Tháo mạch điện đầu vào và mạch điện đầu ra để xác định nguyên nhân hư hỏng. Đối với cầu chì tuyến tính, bạn chỉ có một đầu vào và một đầu ra. Trong trường hợp này, vấn đề phát sinh từ mạch điện đầu vào hoặc mạch điện đầu ra. Đối với các loại cầu chì phức tạp hơn thì bạn tháo từng mạch điện đầu vào và mạch điện đầu ra để xác định xem phần nào của mạch tổng đang gây ra ngắn mạch.[14]
    Quảng cáo

Lời khuyên

  • Âm thanh răng rắc thường là dấu hiệu sớm cho thấy máy biến áp sắp cháy.
  • Đừng cho rằng phía sơ cấp và phía thứ cấp của máy biến áp đều được tham chiếu đến cùng một mức điệp áp đất. Cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp của máy biến áp thường được tham chiếu đến các mức điện áp đất khác nhau. Chú ý đến sự khác nhau này khi bạn đo dòng điện.

Cảnh báo

  • Trong khi mở mạch điện để kiểm tra, vô tình tiếp xúc với dòng điện trong mạch có thể kiến bạn bị điện giật hoặc chấn thương. Chỉ dùng các đầu dò của DMM để tiếp cận với mạch điện.

Những thứ bạn cần

  • Sơ đồ mạch điện
  • Đồng hồ vạn năng điện tử (DMM)

Tham khảo

Về bài wikiHow này

Jesse Kuhlman
Cùng viết bởi:
Thợ điện chính
Bài viết này đã được cùng viết bởi Jesse Kuhlman. Jesse Kuhlman là thợ điện chính và chủ sở hữu của Kuhlman Electrician Services tại Massachusetts. Jesse chuyên lắp đặt đường điện cho nhà ở/khu dân cư, xử lý sự cố, lắp máy phát điện và rờ le WiFi. Jesse cũng là tác giả của bốn quyển sách trực tuyến viết về hệ thống điện cho nhà, trong đó có cuốn “Xử lý Sự cố Điện Dân dụng” viết về cách xử lý các vấn đề cơ bản về điện trong nhà ở.

Bài viết này đã giúp ích cho bạn?

Quảng cáo