Cách để Khiến người ái kỷ bối rối

Cùng viết bởi Jay Reid, LPCC

Với tính cách thích kiểm soát và toan tính, những người ái kỷ chẳng mấy khi bối rối. Tuy nhiên, không phải là không có cách để khiến họ rơi vào tình trạng này – khi bị người khác bẻ gãy khả năng thao túng, người ái kỷ thường sẽ không biết phải phản ứng như thế nào và sẽ đờ người hoặc sửng sốt vì bất ngờ. Chúng tôi đã tập hợp ở đây một danh sách những chiến thuật tước bỏ vũ khí của người ái kỷ và khiến họ phải bối rối để tránh xung đột và vạch ranh giới với họ. Nếu bạn đã sẵn sàng chống lại hành vi ích kỷ của những người này thì hãy đọc tiếp!

1

Tỏ ra khó đoán.

Những người ái kỷ sẽ thấy thoải mái khi họ biết bạn sẽ làm gì. Họ luôn cố gắng tìm mọi cách để khiến bạn phản ứng theo ý muốn của họ (đa số là khen ngợi), bởì sự tự tôn của họ phụ thuộc vào những gì người khác nghĩ. Khi bạn nói hoặc làm điều gì đó không đoán trước được, họ sẽ hoàn toàn hụt hẫng vì cơ chế phòng vệ chủ yếu của họ là biết cách điều khiển bạn đã bị vô hiệu hóa.^{[1]
X
Nguồn nghiên cứu} Bạn có thể phá vỡ trò chơi của họ bằng cách:
- Thay đổi cách phản ứng của bạn trước những lời nói khoa trương của họ (nếu bạn thường phản đối, hãy thử thi thoảng tán thành để làm họ cảm thấy khó hiểu).
- Chiếm một vị trí lãnh đạo cao hơn họ nếu họ là đồng nghiệp hoặc bạn học cùng lớp.
- Đột nhiên ít phản ứng hoặc không phản ứng trước hành vi của họ.
Quảng cáo

2

Nói “không” khi họ nhờ bạn làm gì đó

Những người ái kỷ luôn chờ đợi mọi người phải phục vụ họ. Vốn là những người ích kỷ và thiếu sự đồng cảm, họ cảm thấy có quyền được đối đãi đặc biệt. Hãy bắt đầu nói “không” với những đòi hỏi của họ - người ái kỷ không biết phải phản ứng như thế nào trước sự từ chối và sẽ bị sốc khi phải tự xoay xở.^{[2]
X
Nguồn nghiên cứu}
- Họ sẽ cố gắng thuyết phục bạn để lấy lại khả năng kiểm soát bạn. Hãy kiên quyết và giữ vững ranh giới - nếu bạn lùi bước thì chẳng khác nào mời họ tiếp tục lấn tới.
- Xáo trộn những tình huống đồng ý và từ chối là một cách hiệu quả để tỏ ra khó đoán và khiến cho người ái kỷ phải lo lắng.

3

Loại bỏ mọi cảm xúc khi phản ứng với họ.

Người ái kỷ sẽ muốn bạn nổi điên để có thể chứng tỏ rằng bạn là người tệ hại. Họ sẽ lấy cơn giận của bạn làm bằng chứng tố cáo bạn xấu tính hoặc thất thường. Hãy khiến họ bối rối bằng cách giữ thái độ bình thản – vẻ mặt bình thường, giọng nói điềm tĩnh và bám vào sự kiện. Đừng nói đến cảm giác của bạn hoặc nhắc lại những trải nghiệm cảm xúc với họ trong quá khứ.^{[3]
X
Nguồn nghiên cứu} Hãy tước vũ khí của người ái kỷ bằng cách:
- Bình luận nhưng không phán xét về những gì đang xảy ra, chẳng hạn như “Không có lý do gì để phải tức giận vào lúc này” hoặc “Hành vi của anh trông hung hăng đấy.”
- Cho họ câu trả lời “có” hoặc “không” đơn giản và cố gắng không nói thẳng rằng bạn đồng ý hay không đồng ý với họ.
- Duy trì ngôn ngữ cơ thể thoải mái, không tỏ ra căng thẳng.
Quảng cáo

4

Khiến họ chán bằng chiến thuật “tảng đá xám”.

Chiến thuật này đúng với tên gọi của nó – tỏ ra tẻ nhạt và vô dụng như một tảng đá xám. Những người ái kỷ chỉ giữ mọi người ở xung quanh họ để lợi dụng hoặc để tiêu khiển. Nếu bạn không có gì để đáp ứng, họ có thể bối rối và sẽ để cho bạn được yên. Đừng biểu hiện cảm xúc ra mặt, phản hồi họ càng ít càng tốt, và đóng vai một người chán ngắt không có ích gì cho họ.^{[4]
X
Nguồn nghiên cứu}
- Đây là một chiến thuật khôn khéo khi bạn buộc phải ở bên cạnh một người ái kỷ và không thể rời khỏi đó.
- Người ái kỷ có thể đâm chọc để khiêu khích khiến bạn tức giận. Cuối cùng, họ sẽ bỏ mặc bạn và đi tìm sự chú ý của người khác.

5

Giữ kín những thông tin nhạy cảm của bạn.

Người ái kỷ sẽ thu thập các thông tin về bạn để sỉ nhục hoặc lợi dụng bạn sau đó. Họ sẽ tìm cách để bóp méo những bí mật, những chuyện quá khứ hoặc những bất an của bạn để có lợi cho họ. Hãy trở thành người bí ẩn đối với họ và đừng cho họ biết các thông tin cá nhân quan trọng của bạn. Càng ít biết về bạn thì họ càng bối rối.^{[5]
X
Nguồn nghiên cứu}
- Giữ kín thông tin là việc không dễ dàng nếu bạn sống với bạn đời hoặc người thân ái kỷ, nhưng bạn nên cố gắng chỉ chia sẻ nhưng thông tin thật cần thiết.
- Nói ngắn gọn trong các cuộc đối thoại với họ và tránh các đề tài riêng tư như thời thơ ấu hoặc chuyện tình cảm của bạn. Luôn cẩn thận khi trả lời các câu hỏi của họ về bản thân bạn.
- Người ái kỷ sẽ khó mà trích dẫn sai sự im lặng. Khi không biết nên làm thế nào, bạn nên ngừng nói chuyện với họ.
Quảng cáo

6

Bỏ đi khi họ đang nói.

Người ái kỷ cảm thấy mạnh mẽ nhất khi họ ở trong phòng và áp đảo bạn bằng lời nói. Trò chơi của họ chủ yếu là lời nói, do đó bạn có thể khiến họ cụt hứng bằng cách không bị cuốn theo họ. Hãy tìm cách ngắt cuộc đối thoại nửa chừng để họ phải chờ đợi câu trả lời – đi vào nhà vệ sinh, giả vờ gọi điện thoại hoặc tìm cớ để kết thúc cuộc đối thoại. Người ái kỷ sẽ nghi ngờ khả năng thao túng của họ nếu không thể buộc bạn tiếp tục nói chuyện.^{[6]
X
Nguồn nghiên cứu}
- Rời đi cũng là một cách để chăm sóc bản thân. Khi nói chuyện với người ái kỷ, bạn có thể bực dọc, kiệt sức và có cảm giác như đang đâm đầu vào tường vậy.
- Nếu họ bắt đầu la hét hoặc chửi mắng, bạn hãy rời khỏi phòng hoặc cúp máy để nhấn mạnh rằng bạn sẽ không để họ nói chuyện với bạn theo kiểu đó.

7

Cắt đứt mọi liên lạc.

Người ái kỷ sẽ cảm thấy bối rối khi mọi người không muốn nói chuyện với mình. Họ mới là người thường bỏ mặc người khác – điều này giải thích vì sao cuối cùng họ chấm dứt quan hệ khi đối phương không còn hữu ích cho họ nữa. Khi tình thế đảo ngược, họ có cảm giác thất bại và hoảng loạn. Nếu có thể, bạn đừng trả lời điện thoại hay tin nhắn của họ và đừng tương tác gì với họ.^{[7]
X
Nguồn nghiên cứu}
- Càng thèm khát được chú ý, họ sẽ càng tìm đủ cách để liên lạc với bạn.
- “Không liên lạc” là công cụ mà nhiều người ái kỷ sử dụng để thao túng người khác theo kiểu hung hăng thụ động, do đó họ sẽ choáng khi phải nếm chính thứ thuốc đắng đó.
Quảng cáo

8

Chỉ ra sự dối trá của họ.

Rất hiếm khi người ái kỷ bị vạch trần là nói dối và thao túng cảm xúc. Họ đã quen với việc mọi người tin họ hoặc lờ đi cho qua. Hãy mạnh dạn đối mặt và nói “Thế nào anh cũng nói bất cứ điều gì nghe có vẻ đúng.” Họ sẽ chống chế và tiếp tục nói dối để giữ sĩ diện, và khi đó bạn hãy chỉ ra lần nữa (“Thấy chưa? Anh lại làm vậy rồi đó!”).^{[8]
X
Nguồn nghiên cứu}
- Chiến thuật này của bạn sẽ còn hiệu quả hơn khi có mặt những người khác chứng kiến.
- Người ái kỷ sẽ khựng lại khi hình ảnh hoàn hảo của họ bị phá vỡ. Sự mâu thuẫn trong nhận thức giữa thực tế và những ý nghĩ nội tâm của họ khiến họ khó có thể phản pháo lại bạn.

9

Đặt câu hỏi về những lý lẽ sai lầm của họ.

Những người ái kỷ thường nói những điều khó tin hoặc kỳ lạ mà họ không nhận ra. Một câu hỏi ngược lại đơn giản để làm rõ sẽ khiến họ phải dừng lại. Thường thì họ sẽ quay ngoắt 180 độ và thay đổi quan điểm, ý tưởng hoặc các câu chuyện khi nhận ra những lời họ nói ban nãy là vô lý.^{[9]
X
Nguồn nghiên cứu} Bạn có thể hỏi họ những câu như:
- “Anh có thể giải thích lại lịch trình của anh không? Nghe như anh ở cả hai nơi trong cùng một thời gian…”
- “Cậu cố tình giành hết công trạng của dự án nhóm, hay chuyện này chỉ là vô tình?”
- “Anh bảo em giúp anh dọn vườn hay là một mình em làm hết cho anh?”
Quảng cáo

10

Chiếm lấy vị trí nổi bật của họ.

Người ái kỷ sẽ chùn bước khi họ bị mất đi sự công nhận của mọi người. Họ khao khát có điều đó vì trong thâm tâm họ ẩn giấu mặc cảm tự ti. Bạn có thể tước đi nguồn cung cho tính ái kỷ của họ bằng cách đặt bản thân bạn (hoặc một người khác) vào vị trí nối bật. Người ái kỷ đó sẽ bối rối khi thấy những người khác có được sự công nhận mà họ nghĩ là phải thuộc về họ.^{[10]
X
Nguồn nghiên cứu} Hãy thử:
- Xác định rõ ai là người góp công sức với người ái kỷ đó khi họ thực hiện các dự án nhóm hoặc các nhiệm vụ chung.
- Khuyến khích ai đó kể một câu chuyện tương tự và thú vị hơn câu chuyện của người ái kỷ khi đang dự tiệc.
- Nhắc lại lần bạn vượt trội hoặc thắng người ái kỷ trong lĩnh vực nào đó mà họ tuyên bố rằng họ rất giỏi.

11

Trở thành đối thủ lớn nhất của họ.

Những người ái kỷ sẽ hoang mang khi có ai đó thắng họ hoặc làm tốt hơn họ. Điều này không đúng với hình ảnh tưởng tượng mà họ dựng nên. Họ thường làm nhụt chí đối thủ cạnh tranh bằng cách khiến cho những người khác cảm thấy kém quan trọng, kém khả năng, kém giá trị hơn họ hoặc không đặc biệt như họ. Hãy chứng minh là họ đã sai bằng cách vượt qua họ trong những lĩnh vực mà họ thống trị - họ sẽ không thể tin nổi.
- Việc này có thể chỉ đơn giản là chiến thắng họ trong một ván cờ hoặc trò chơi thể thao.
- Làm việc tốt hơn họ hoặc chiếm được vị trí cao hơn họ ở nơi làm việc để cho thấy họ phải xem trọng bạn trong nghề nghiệp.
- Giành lấy vai trò lãnh đạo ở trường học, tại công ty hoặc trong cộng đồng để buộc họ phải nhìn bạn như người có vị thế cao hơn.
Quảng cáo

Lời khuyên

Thường thì tránh xa người ái kỷ sẽ tốt hơn là tìm cách làm cho họ bối rối hoặc đối đầu với họ. Người ái kỷ hiếm khi học được điều gì khi bị vạch trần và sẽ dùng bất cứ hành vi “gây hấn” nào của bạn làm cái cớ để miệt thị và hạ thấp bạn hơn nữa.

Cảnh báo

Khi bị vạch trần là nói dối, người ái kỷ có thể nổi cơn thịnh nộ (tức giận dữ dội hoặc hung hăng đáp trả khi có điều gì đó phá vỡ ảo ảnh về sự vượt trội của họ). Những lúc như vậy họ có thể bạo hành lời nói, thậm chí bạo hành thể chất.^{[11]
X
Nguồn nghiên cứu}
Tình trạng suy sụp của người ái kỷ xảy ra khi họ không nhận được nguồn cung cho tính ái kỷ của họ trong thời gian dài. Họ có thể ngày càng căng thẳng hoặc trầm cảm, tự làm hại bản thân, nổi trận lôi đình hoặc có những hành vi tùy tiện và bất thường.^{[12]
X
Nguồn nghiên cứu}