Cách để Chẩn đoán dịch tiết âm đạo

Đồng tác giả: Lacy Windham, MD

Trong bài viết này:Tự chẩn đoán dịch tiết âm đạo bình thườngTự chẩn đoán dịch tiết bất thườngKhám bệnh và xét nghiệm26 Tham khảo

Dịch tiết âm đạo là hiện tượng phổ biến ở phụ nữ và hoàn toàn bình thường, cho thấy rằng “cô bé” đang hoạt động tốt. Âm đạo có độ pH mang tính axit tự nhiên với chức năng bảo vệ bạn khỏi sự xâm nhập của vi sinh vật. Âm đạo khỏe mạnh thường xuyên tiết dịch để loại bỏ tế bào chết và vi khuẩn ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng trong một số trường hợp, dịch tiết âm đạo có thể là dấu hiệu viêm nhiễm hoặc bệnh tật. Để duy trì sức khỏe vùng kín, bạn cần phân biệt điều gì là bình thường và bất thường trong dịch tiết.

Phần 1
Tự chẩn đoán dịch tiết âm đạo bình thường

  1. 1
    Tìm hiểu chức năng của dịch tiết âm đạo. Âm đạo có lớp niêm mạc đặc biệt chứa các tuyến tiết ra một lượng nhỏ chất dịch hằng ngày. Mục đích của quá trình tiết dịch âm đạo bình thường hàng ngày là để tập trung đào thải các tế bào già, bong tróc và mầm bệnh tiềm ẩn ra khỏi âm đạo. Ngoài ra, dịch tiết còn giúp duy trì cân bằng vi khuẩn và nấm men bảo vệ khỏi tình trạng viêm nhiễm.
    • Nói cách khác, hầu hết dịch tiết âm đạo là tốt cho sức khỏe. Đây là vũ khí bảo vệ tự nhiên của cơ thể.
    • Phụ nữ sẽ tiết dịch 80 phút một lần trong lúc ngủ. Đây là chức năng sinh lý bình thường (dương vật của nam giới cũng cương lên 80 phút một lần trong khi ngủ).
  2. 2
    Tìm hiểu dịch tiết âm đạo bình thường. Dịch tiết bình thường sẽ trong suốt hoặc trắng sữa và có mùi nhẹ. Dịch có thể ở dạng lỏng hoặc đặc hay nhầy, nhưng độ đặc phải mịn và không bị vón cục.[1]
    • Phụ nữ tiền mãn kinh có thể tiết lượng dịch thông thường mỗi ngày bằng 1 thìa cà phê có màu trắng hoặc trong suốt.[2] Tuy nhiên, lượng dịch và đặc điểm của dịch tiết âm đạo của từng người có thể khác nhau.
  3. 3
    Tìm hiểu lý do thông thường khiến cho dịch tiết thay đổi. Có nhiều nguyên nhân làm cho dịch tiết âm đạo có mùi hoặc trông hơi khác thường. Nếu lo ngại về hiện tượng này, bạn nên đọc danh sách kiểm tra nhanh này để xem mình có đang hay đã gặp phải hiện tượng nào dưới đây hay không. Đây là những hiện tượng phổ biến nhưng hoàn toàn bình thường khiến cho dịch tiết thay đổi:
    • Rụng trứng: Trong thời điểm rụng trứng, lượng dịch tiết thường nhiều hơn. Dịch có màu trong suốt, đàn hồi và trơn, lý do là để tạo điều kiện cho tinh trùng dễ dàng vào bên trong và thụ tinh.[3]
    • Kinh nguyệt: Dịch tiết đặc và có màu trắng ngay trước và sau thời gian có kinh nguyệt.[4]
    • Mang thai và sau khi sinh: Phụ nữ mang thai thường hay có dịch tiết nhiều và độ đặc thay đổi. Hiện tượng này trở nên rõ ràng hơn trong vài tuần cuối trước khi lâm bồn, khi đó dịch tiết trở nên đặc và nhiều hơn. Sau khi sinh, người mẹ sẽ nhận thấy có dịch tiết với tên gọi “sản dịch.” Dịch này bao gồm máu, cục nhỏ, và mô bong tróc khỏi niêm mạc tử cung hình thành trong thời kỳ mang thai. Theo thời gian, dịch sẽ chuyển sang dạng lỏng, màu hồng và sau đó lượng dịch sẽ giảm đi.[5]
    • Mãn kinh: Lượng dịch tiết âm đạo bình thường sẽ ít đi trong giai đoạn mãn kinh vì nồng độ estrogen giảm thấp.[6]
    • Kích thích tình dục: Dịch tiết lỏng có màu trắng hoặc trong suốt là dấu hiệu của sự ham muốn. Dịch tiết này có tác dụng bôi trơn bảo vệ âm đạo trong lúc quan hệ.[7]
  4. 4
    Không nên lo lắng về việc "làm sạch dịch tiết bình thường". Dịch tiết là cách bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Thụt rửa âm đạo chỉ được khuyến nghị trong một số trường hợp hiếm.
    • Nếu khó chịu với cảm giác ướt át dưới đáy quần, bạn nên dùng loaci5 băng vệ sinh hàng ngày. Loại này có bán tại cửa hàng tạp hóa, hiệu thuốc, và cửa hàng tiện lợi. Ngoài r,a bạn có thể tự làm băng lót bằng vải có sẵn, hoặc mua tại cửa hàng thủ công nếu muốn tiết kiệm chi phí và sử dụng chất liệu tự nhiên.

Phần 2
Tự chẩn đoán dịch tiết bất thường

  1. 1
    Quan sát màu sắc và kết cấu dịch tiết âm đạo. Nếu dịch tiết có dấu hiệu khác với dịch tiết bình thường, có thể đây là hiện tượng bất thường và triệu chứng viêm nhiễm hoặc thay đổi môi trường âm đạo. Nguyên tắc là, nếu dịch tiết không trong suốt hoặc trắng, có thể bạn đã gặp phải vấn đề. Các triệu chứng phổ biến của bệnh lý bao gồm: [8]
    • Dịch tiết màu trắng, đặc, vón cục gây ngứa.
    • Dịch màu xanh và có bọt.
    • Dịch tiết màu xám, vàng, nâu hoặc xanh lá cây.
    • Dịch tiết có mùi hôi.
    • Dịch tiết kèm theo cơn đau, ngứa ngáy hoặc nóng rát, chảy máu, v.v...
    • Dịch tiết nhiều hoặc đặc hơn bình thường.
  2. 2
    Chẩn đoán dịch tiết. Sau khi kiểm tra dịch tiết, bạn có thể đánh giá nguyên nhân gây nên hiện tượng dịch tiết bất thường. Nếu dịch không có màu sắc và kết cấu bình thường, có thể đó là kết quả của một trong những tình trạng sau đây:
    • Nhiễm khuẩn âm đạo: Đây là nguyên nhân phổ biến gây nên hiện tượng dịch tiết bất thường ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.[9] Nhiễm khuẩn âm đạo là một dạng viêm âm đạo nhẹ do vi khuẩn có hại gây nên. Về cơ bản, có hai loại vi khuẩn có lợi và có hại, loại có lợi đảm nhiệm vai trò hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại. Trong trường hợp nhiễm khuẩn âm đạo, sự cân bằng này bị tác động và tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại sinh sôi.[10] Một số triệu chứng bao gồm dịch tiết có màu xám hoặc vàng, trơn, và có mùi tanh, kèm theo cảm giác ngứa ngáy hoặc nóng rát âm đạo. Đa số dịch tiết có mùi là do nhiễm khuẩn âm đạo.[11]
    • Nấm candida âm đạo (viêm nhiễm nấm): Nếu dịch tiết màu trắng nhưng đặc và vón cục (giống như phô mai sữa), đây có thể là dấu hiệu iêm nhiễm nấm. Ngoài sự thay đổi kết cấu và màu sắc, bạn sẽ nhận thấy tình trạng ngứa ngáy và nóng rát. Viêm nhiễm nấm thường không gây mùi hôi. Đây là loại viêm nhiễm âm đạo phổ biến thứ hai ở phụ nữ. Chúng thường xảy ra sau khi điều trị bằng thuốc kháng sinh, ở bệnh nhân tiểu đường hoặc suy giảm miễn dịch.[12]
    • Bệnh viêm âm đạo do trùng roi : Dịch tiết có màu xanh lá cây nhạt và ‘sủi bọt’ là triệu chứng của bệnh viêm âm đạo do trùng roi. Đây là dạng nhiễm trichomonas, một loại ký sinh trùng đơn bào lây truyền qua đường tình dục. Đây là bệnh viêm nhiễm phổ biến thứ ba tác động đến dịch tiết âm đạo, gây ngứa ngáy và đau âm đạo.[13]
    • STI (Lây nhiễm qua đường tình dục): Các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục chlamydia và bệnh lậu đôi khi chỉ có một triệu chứng duy nhất là tăng cường dịch tiết âm đạo. Đặc điểm dịch tiết có thể khác nhau, nhưng thường là biến màu (ví dụ như xám, vàng, xanh), đặc, và có mùi hôi. Nữ giới cũng cảm thấy đau trong lúc quan hệ, và nhận thấy có vết bẩn hoặc xuất hiện dịch tiết có màu nâu sau đó.[14] Các bệnh nhiễm khuẩn âm đạo, nhiễm nấm candida, và viêm âm đạo do trùng roi cũng lây truyền qua đường tình dục.
    • Ung thư âm đạo hoặc cổ tử cung: Lưu ý rằng ung thư âm đạo hoặc cổ tử cung là nguyên nhân hiếm gây nên hiện tượng dịch tiết bất thường.[15]
  3. 3
    Xem xét nguyên nhân khác gây nên dịch tiết bất thường. Có nhiều yếu tố tác động đến môi trường vùng kín.
    • Việc tiếp xúc với các chất tẩy rửa và sản phẩm vệ sinh lạ có thể ảnh hưởng đến vùng kín. Các hóa chất có trong thuốc tẩy và nước xả vải, xịt khử mùi vùng kín, kem, dụng cụ thụt rửa, bọt tránh thai hoặc dầu bôi trơn có thể gây kích ứng âm đạo và/hoặc vùng da xung quanh âm đạo. Các loại thuốc như thuốc kháng sinh có thể làm gia tăng nguy cơ viêm nhiễm. Một trong những yếu tố này có thể gây nên triệu chứng và làm thay đổi dịch tiết âm đạo. Bạn hãy xem xét các sản phẩm mới dùng gần đầu và thời điểm bắt đầu thay đổi dịch tiết khác thường. Sau khi thu hẹp các nguyên nhân khả dĩ, bạn hãy thử loại chúng và quan sát xem triệu chứng có biến mất không. Ví dụ, nếu gần đây bạn đổi sang loại chất tẩy quần áo mới, hãy tránh dùng sản phẩm đó một thời gian và sử dụng lại loại cũ. Nếu triệu chứng biến mất thì có lẽ là bạn đã tìm ra được thủ phạm! Tuy nhiên, nếu triệu chứng vẫn tiếp tục ngay cả khi bạn đã cân nhắc các loại hóa chất mới sử dụng thì bạn nên đi khám. [16]
    • Các bệnh toàn thân cũng có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng môi trường âm đạo. Ví dụ, nữ giới bị tiểu đường có nguy cơ cao nhiễm nấm (chẳng hạn như nhiễm nấm men).[17]
    • Một nguyên nhân cũng không hiếm gặp khiến dịch tiết âm đạo có mùi hôi là tampon để quên trong âm đạo. Nếu nghi ngờ bỏ sót tampon, bạn nên tự kiểm tra. Rửa sạch tay và ngồi xổm hoặc đặt một chân lên bồn tắm hoặc bồn cầu. Đưa tay vào sâu trong âm đạo và tìm kiếm. Nếu phát hiện có tampon nhưng không tìm thấy dây kéo, bạn dùng ngón cái và ngón trỏ kéo từ từ ra ngoài. Tampon phải còn nguyên; nếu chúng bắt đầu rã và bạn không chắc đã kéo hết ra ngoài hay chưa, bạn cần đến gặp bác sĩ để loại bỏ hết phần tampon còn lại bên trong. Lưu ý rằng nếu bạn đã tìm sâu bên trong đến tận cổ tử cung nhưng không phát hiện tampon, có thể trong cơ thể bạn không có gì cả. Nếu vẫn nghi ngờ có vật thể lạ nằm bên trong nhưng không tìm ra, bạn nên đi khám để được kiểm tra kỹ hơn.[18]
  4. 4
    Tham khảo ý kiến bác sĩ. Sau khi tự kiểm tra, nếu cho rằng dịch tiết là bất thường, bạn nên đi khám. Lưu ý đến bản thân và sự thay đổi là điều rất quan trọng, nhưng bạn không nên dựa vào sự chẩn đoán của mình. Bạn cần đến gặp bác sĩ để xác nhận lại, tiến hành xét nghiệm cần thiết và điều trị.[19]
    • Một trường hợp ngoại lệ ở đây là bạn đã từng bị nhiễm nhấm (nấm candida âm đạo) và có thể tự chẩn đoán dựa trên kinh nghiệm của mình. Thuốc diệt nấm có bán sẵn tại quầy thuốc và bạn có thể dùng tại nhà. Tuy nhiên, nếu tình trạng viêm nhiễm vẫn tái diễn, bạn cần đi khám.

Phần 3
Khám bệnh và xét nghiệm

  1. 1
    Đi khám bệnh. Bạn nên đến phòng khám ngay khi phát hiện dịch tiết âm đạo bất thường. Chuẩn bị thông tin liên quan đến màu sắc, độ đặc và tần suất tiết dịch.
    • Nếu đang có kinh nguyệt, bạn nên chờ sau khi chu kỳ kết thúc nếu có thể. Tuy nhiên, trong trường hợp triệu chứng khá nghiêm trọng, bạn nên đến bệnh viện càng sớm càng tốt, ngay cả khi đang có kinh nguyệt.
    • Nếu bạn đến bệnh viện không cần hẹn trước và gặp bác sĩ mới, bạn cần chuẩn bị đầy đủ thông tin về sức khỏe của bản thân.
  2. 2
    Trao đổi với bác sĩ về những tình trạng hoặc hành vi có liên quan. Ví dụ, nếu cho rằng mình đang mang thai hoặc vừa mới quan hệ tình dục không an toàn (không dùng bao cao su), bạn cần thông báo cho bác sĩ biết.
  3. 3
    Khám sức khỏe tổng quát, bao gồm kiểm tra vùng chậu.[20] Tùy thuộc vào triệu chứng, bác sĩ có thể tiến hành kiểm tra vùng chậu một phần hoặc toàn phần. Kiểm tra toàn phần bao gồm kiểm tra bên ngoài và trong vùng chậu:
    • Kiểm tra bên ngoài — Bác sĩ sẽ kiểm tra miệng âm đạo và nếp gấp âm hộ. Cụ thể là bác sĩ sẽ kiểm tra dịch tiết bất thường, u nang, mụn cóc sinh dục, kích ứng, hoặc các tình trạng khác.
    • Kiểm tra bên trong (a) — Kiểm tra bên trong bao gồm hai phần: khám mỏ vịt và khám bằng hai tay. Trong lúc khám bằng mỏ vịt, bác sĩ sẽ đưa mỏ vịt bằng kim loại hoặc nhựa được bôi trơn vào trong âm đạo. Mỏ vịt tách thành âm đạo ra. Bạn sẽ không cảm thấy đau đớn nhưng hơi khó chịu. Nếu đau thì bạn cần nói cho bác sĩ biết. Bác sĩ sẽ điều chỉnh kích thước hoặc vị trí mỏ vịt. Nếu có viêm nhiễm âm đạo, bác sĩ sẽ hoãn tiến hành xét nghiệm Pap (phết tế bào cổ tử cung) vì tình trạng lây nhiễm sẽ ảnh hưởng đến tính chính xác của kết quả. Nếu vậy, bạn chỉ nên thực hiện xét nghiệm Pap sau khi hết viêm nhiễm âm đạo. Trong xét nghiệm Pap, bác sĩ sẽ dùng que dẹt hoặc bàn chải nhỏ phết một ít tế bào trong tử cung và xét nghiệm để phát hiện tế bào ung thư hoặc tiền ung thư nếu có. Mẫu dịch tiết trong tử cung có thể lấy từ âm đạo để xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đo độ pH âm đạo và lấy mẫu dịch tiết để xét nghiệm.[21]
    • Kiểm tra bên trong (b) — Trong đợt kiểm tra này, bác sĩ sẽ đưa một hoặc hai ngón tay đeo găng có bôi trơn vào trong âm đạo và đồng thời dùng tay kia ấn nhẹ phần bụng. Đây là kỹ thuật kiểm tra kích thước, hình dạng, và vị trí tử cung, buồng trứng, và ống dẫn trứng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và sức khỏe của bạn. Ví dụ, tử cung phình to có thể là bạn đang mang thai hoặc u xơ tử cung, còn cảm giác đau ở các phần phụ khác (buồng trứng/ống dẫn trứng) có thể là dấu hiệu viêm nhiễm, u nang hoặc các vấn đề khác.[22]
    • Trong khi kiểm tra vùng chậu, bác sĩ cũng có thể khám trực tràng bằng cách đưa ngón tay đeo găng vào trực tràng để kiểm tra khối u hoặc các vấn đề bất thường khác. [23]
  4. 4
    Gửi mẫu đến phòng xét nghiệm. Sau khi khám, bác sĩ sẽ chuyển mẫu đến phòng xét nghiệm. Phần xét nghiệm dịch tiết âm đạo quan trọng nhất là xét nghiệm kính hiển vi. Trong xét nghiệm này, kỹ thuật viên sẽ trộn dung dịch nước muối đẳng trương với mẫu dịch tiết âm đạo và nhỏ hỗn hợp lên lam kính để xét nghiệm. Bước này có thể thực hiện trong phòng khám, vì thế kết quả sẽ có ngay lập tức.[24]
    • Kỹ thuật viên sẽ xét nghiệm lam kính kỹ lưỡng có mức năng lượng trung bình và cao để phát hiện vi khuẩn trichomonas, các tế bào bất thương và nấm men. Trichomonas là trùng roi có thể nhận diện thông qua chuyển động theo đường xoắn đặc trưng. Các tế bào bất thường là những tế bào không bình thường mà sự hiện diện của chúng trong mẫu xét nghiệm cho thấy bệnh nhiễm khuẩn âm đạo. Cuối cùng, nấm men có thể được phát hiện trên lam kính với hình chạc và là dấu hiệu của bệnh nhiễm nấm. Sự hiện diện của nấm có thể được tìm thấy thông qua xét nghiệm Pap.[25]
  5. 5
    Chờ đợi kết quả. Bạn cần xác định thời gian có kết quả xét nghiệm để gặp bác sĩ nhằm tiến hành điều trị nếu cần thiệt.[26]

Lời khuyên

  • Ngâm nước nóng không pha xà phòng đôi khi có thể giúp giảm các triệu chứng của dịch tiết nếu bạn không bị viêm nhiễm hoặc mắc bệnh.

Tham khảo

  1. http://kidshealth.org/teen/sexual_health/girls/vdischarge2.html
  2. http://www.pamf.org/teen/health/femalehealth/discharge.html
  3. http://www.patient.info/doctor/vaginal-discharge#ref-3
  4. http://www.pamf.org/teen/health/femalehealth/discharge.html
  5. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003158.htm
  6. http://www.patient.info/doctor/vaginal-discharge
  7. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003158.htm
  8. http://www.patient.info/doctor/vaginal-discharge#ref-3
  9. http://www.hpa.org.uk/web/HPAwebFile/HPAweb_C/1194947408846 (Archived)
Hiển thị thêm... (17)

Thông tin Bài viết

Bài viết này có đồng tác giả là Lacy Windham, MD. Tiến sĩ Windham là bác sĩ sản phụ khoa được cấp bằng hành nghề tại Tennessee. Cô đã hoàn thành chương trình nội trú tại Trường Y Đông Virginia năm 2010, nơi cô nhận được giải thưởng Bác sĩ nội trú xuất sắc nhất.

Chuyên mục: Sức khỏe Tổng quan

Ngôn ngữ khác:

English: Diagnose Vaginal Discharge, Español: diagnosticar una secreción vaginal, Italiano: Diagnosticare le Secrezioni Vaginali, Português: Diagnosticar Corrimento Vaginal, Deutsch: Scheidenausfluss diagnostizieren, Русский: меняются вагинальные выделения, Français: interpréter ses pertes vaginales, Bahasa Indonesia: Mendiagnosis Keputihan, العربية: تشخيص حالات الإفرازات المهبلية, 한국어: 질 분비물 진단하는 방법, Nederlands: Vaginale afscheiding diagnosticeren, ไทย: วินิจฉัยอาการตกขาว, हिन्दी: वेजाइनल डिस्चार्ज को डायग्नोज़ करें (Diagnose Vaginal Discharge)

Trang này đã được đọc 2.836 lần.
Bài viết này đã giúp ích cho bạn?