Cách để Điều trị bệnh quai bị

4 Phần:Nhận biết triệu chứngĐiều trị bệnh quai bị tại nhàTìm biện pháp can thiệp y khoaĐề phòng bệnh quai bị

Bệnh quai bị là bệnh do virus trong tuyến nước bọt gây ra và rất dễ lây nhiễm. Nếu bạn không tiêm vắc-xin ngừa quai bị thì bệnh có thể lây lan qua đường tiếp xúc với dịch tiết từ mũi hoặc nước bọt của người bệnh khi họ hắt hơi hay ho.[1] Hiện tại người ta chưa có cách điều trị loại virus này. Thay vào đó, cách điều trị chủ yếu tập trung xử lý triệu chứng cho đến khi hệ miễn dịch đủ sức chống lại bệnh.[2] Nhưng bạn phải đi khám bệnh ngay khi nghi ngờ mình mắc quai bị. Bất kì khi nào mắc bệnh quai bị bạn phải thông báo cho nhà trường hay cơ quan làm việc để họ có biện pháp đề phòng lây lan.[3]

Phần 1
Nhận biết triệu chứng

  1. 1
    Nhớ rằng bệnh có thể lây trước khi triệu chứng xuất hiện. Triệu chứng bệnh quai bị thường phát triển trong 14 tới 25 ngày sau khi bạn nhiễm virus.[4] Người nhiễm virus có khả năng lây bệnh cao nhất khoảng 3 ngày trước khi mặt sưng thấy rõ.
    • Ngoài ra bạn nên biết cứ khoảng 3 ca bệnh thì sẽ có 1 ca không biểu hiện bất kì triệu chứng đáng kể nào.[5]
  2. 2
    Tìm dấu hiệu sưng tuyến nước bọt. Sưng tuyến mang tai là triệu chứng phổ biến nhất của bệnh quai bị và khiến khuôn mặt biến dạng. Tuyến mang tai là một cặp tuyến có chức năng sản sinh nước bọt. Chúng nằm ở hai bên mặt, ngay phía trước tai và bên trên xương hàm.[6]
    • Thông thường cả hai tuyến sẽ sưng nhưng cũng có khi chỉ có một tuyến sưng.
    • Lúc này có thể bạn thấy đau hoặc đau khi sờ xung quanh mặt, khu vực gần tai hay xương hàm. Ngoài ra bạn bị khô miệng và khó nuốt.
  3. 3
    Để ý các triệu chứng khác. Trước khi tuyến mang tai sưng có một số triệu chứng khác mà bạn có thể nhận ra như:[7]
    • Nhức đầu
    • Đau và nhức khớp
    • Buồn nôn và có cảm giác khó ở
    • Đau tai khi nhai
    • Đau bụng nhẹ
    • Ăn không ngon miệng
    • Sốt 38°C hoặc cao hơn
  4. 4
    Kiểm tra dấu hiệu sưng ở tinh hoàn hoặc vú. Nếu bạn là nam giới trên 13 tuổi hai tinh hoàn có thể sẽ sưng, còn nếu là nữ trên 13 tuổi thì hai vú có thể sưng. [8][9]
    • Phụ nữ mắc quai bị còn bị sưng buồng trứng.
    • Chỗ sưng thường gây đau cho dù bạn là nam hay nữ, nhưng hiếm khi bệnh này dẫn tới vô sinh hay mất khả năng sinh con.[10]
  5. 5
    Gặp bác sĩ để chẩn đoán bệnh. Tuyến mang tai sưng và các triệu chứng vừa nêu là dấu hiệu rõ ràng cho thấy bạn mắc quai bị. Tuy nhiên có một số loại virus khác (như virus cúm) cũng làm sưng tuyến mang tai dù chỉ bị một bên. Hiếm có trường hợp mang tai sưng là do nhiễm trùng vi khuẩn hoặc tắc tuyến nước bọt. Bác sĩ là người có thể xác định bạn có nhiễm virus quai bị hay không thông qua các triệu chứng này, đồng thời họ sẽ tiến hành xét nghiệm máu hay nước tiểu để xác nhận chẩn đoán đó.[11][12]
    • Bạn cũng nên thông báo việc mình mắc bệnh quai bị cho trạm y tế tại địa phương để họ có biện pháp phòng ngừa chung cho cộng đồng. Việc này giúp ngăn chặn không để bệnh lây lan rộng cho nhiều người khác. Ví dụ, tại miền Trung Tây của Mỹ vừa mới xuất hiện một đợt bùng phát quai bị trong giới sinh viên đại học và khiến Sở Y tế Công cộng Hoa Kỳ phải nâng cao nhận thức về căn bệnh này.[13]
    • Dù bệnh quai bị không nguy hiểm nhưng nó có triệu chứng giống với một số căn bệnh nghiêm trọng khác như bệnh sốt tuyến và viêm amiđan. Vì vậy bạn phải đi khám bệnh nếu nghi ngờ mình mắc quai bị.[14]

Phần 2
Điều trị bệnh quai bị tại nhà

  1. 1
    Bệnh quai bị thường tự khỏi trong vòng một tới hai tuần, với trẻ em thì thời gian lành bệnh từ 10-12 ngày. Thời gian để mỗi bên tuyến mang tai hết sưng là khoảng 1 tuần.[15]
    • Thời gian khỏi bệnh trung bình của người lớn là 16-18 ngày.
    • Nếu triệu chứng bệnh của bạn không giảm bớt sau 7 ngày tự điều trị hoặc thậm chí trở nên nặng hơn thì bạn nên đi khám bệnh.[16]
  2. 2
    Cách li bản thân và nghỉ ngơi. Xin nghỉ làm và ở nhà nghỉ ngơi ít nhất năm ngày, việc này không chỉ tốt cho bạn mà còn tránh lây bệnh cho người khác.[17]
    • Sau khi các tuyến bắt đầu sưng bạn không được cho con đi học hay tới nhà trẻ ít nhất năm ngày.
    • Tại Canada tất cả các trường hợp mắc quai bị đều phải thông báo cho Sở Y tế Công cộng.
    • Tại Hoa Kỳ tất cả bác sĩ đều có nhiệm vụ báo cáo các ca bệnh quai bị cho Sở Y tế Công cộng.[18]
  3. 3
    Uống thuốc giảm đau không kê toa. Thuốc ibuprofen (Mofen-400) có thể giảm đau quanh mặt, tai và hàm.[19]
    • Đối với trẻ em bạn phải hỏi bác sĩ khoa nhi về cách giảm đau an toàn. Không bao giờ cho trẻ em dưới 18 tuổi uống aspirin.
  4. 4
    Chườm ấm hay lạnh để giảm sưng và đau tại các tuyến.[20]
  5. 5
    Uống nhiều nước. Bạn cần phải giữ cơ thể đủ nước bằng cách uống nhiều nước trong suốt ngày.[21]
    • Tránh những thức uống chứa axít như nước ép hoa quả vì chúng còn gây kích ứng các tuyến nhiều hơn. Nước là thức uống tốt nhất trong thời gian mắc bệnh quai bị.[22]
    • Bạn nên tránh ăn thực phẩm chua như hoa quả họ cam chanh để tránh làm các tuyến sưng nặng hơn.[23]
  6. 6
    Chọn những thực phẩm không phải nhai nhiều. Bạn nên ăn súp, yến mạch, khoai tây nghiền và trứng bác.[24]
  7. 7
    Mặc quần lót thể thao để giảm đau bẹn. Bạn cũng có thể chườm túi nước đá hay túi đậu đông lạnh vào vùng bẹn để giảm đau và sưng.[25]
    • Nếu bạn bị sưng vú hay đau bụng thì nên chườm lạnh vào những chỗ này để bớt đau.

Phần 3
Tìm biện pháp can thiệp y khoa

  1. 1
    Tìm biện pháp điều trị ngay khi các triệu chứng nặng xuất hiện. Tới bệnh viện gần nhất hoặc gọi cho số cấp cứu nếu bạn có dấu hiệu căng cứng cổ, co giật, nôn liên tục, mất sức hay tê liệt, nửa tỉnh nửa mê hay bất tỉnh. Đó có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng não như viêm màng não hay viêm não.[26][27]
    • Những bệnh nhân quai bị phát triển bệnh viêm màng não sẽ phải điều trị bổ sung cho bệnh này.[28]
    • Nếu bệnh viêm não không được chữa trị nó sẽ gây ra các vấn đề về thần kinh và có khả năng đe dọa tính mạng.
  2. 2
    Liên hệ với bác sĩ ngay nếu bạn đau bụng và ói nhiều vì đây có thể là dấu hiệu của viêm tụy.[29]
  3. 3
    Theo dõi cẩn thận trẻ em mắc quai bị. Mang con bạn tới bác sĩ khi bé có biểu hiện co giật, suy dinh dưỡng hay mất nước, vì có thể bé đang mắc một căn bệnh hay tình trạng khác nặng hơn.[30]
  4. 4
    Cho bác sĩ biết nếu bạn mắc quai bị khi đang mang thai. Mắc bệnh quai bị trong thời kỳ mang thai có thể là mối nguy hiểm, bạn có rủi ro sảy thai cao hơn trong 12-16 tuần đầu.[31][32]
  5. 5
    Đi khám bệnh nếu thính lực suy giảm. Trong một số ít trường hợp bệnh quai bị gây mất thính lực ở một hoặc hai tai, do đó bạn cần cho bác sĩ biết nếu phát hiện mình không nghe được ở bất kì tai nào. Có thể họ sẽ gợi ý cho bạn đến gặp bác sĩ chuyên khoa thính giác.[33]

Phần 4
Đề phòng bệnh quai bị

  1. 1
    Tiêm đủ hai liều vắc-xin MMR. Vắc-xin MMR là loại vắc-xin tiêm chủng hỗn hợp sởi-quai bị-rubella. Mỗi liều tiêm chứa loại vắc-xin an toàn và hiệu quả nhất cho từng bệnh. Cơ thể bạn được xem là miễn dịch với quai bị nếu trước đây bạn đã từng mắc bệnh này, hoặc khi đã tiêm chủng bằng vắc-xin MMR. Nhưng chỉ một liều vắc-xin MMR không thể bảo vệ bạn an toàn trong đợt bùng phát bệnh, do đó bạn phải đảm bảo mình đã nhận đủ hai liều vắc-xin này.[34]
    • Cho đến cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990 người ta vẫn chưa khuyến cáo nên tiêm liều thứ hai, vì vậy rất nhiều thanh niên hiện nay vẫn chưa tiêm đủ hai liều vắc-xin. Nếu bạn là người lớn thì nên cho bác sĩ biết về số liều vắc-xin ngừa quai bị mình đã tiêm để đảm bảo bạn nhận đủ hai liều.
    • Trẻ em được khuyến cáo tiêm đủ hai liều vắc-xin MMR trước khi vào lớp 1. Liều đầu tiên nên tiêm vào khoảng thời gian giữa 12 và 15 tháng tuổi. Liều thứ hai nên tiêm khi bé ở độ tuổi từ 4 đến 6.
    • Dù lần tiêm đầu tiên hơi đau nhưng đa số mọi người không thấy tác dụng phụ đáng kể nào, thật ra trong 1 triệu mũi tiêm thì chỉ có chưa tới một mũi gây ra dị ứng nghiêm trọng.[35]
    • Trên internet có một số tin đồn do một nghiên cứu không đáng tin cậy phát tán, nhưng vắc-xin MMR không phải là nguyên nhân dẫn tới chứng tự kỷ.[36]
  2. 2
    Nhận biết các trường hợp bạn không cần phải tiêm vắc-xin MMR. Nếu bác sĩ xét nghiệm máu và kết luận rằng bạn miễn dịch với bệnh sởi, quai bị và rubella thì bạn không cần phải tiêm vắc-xin đó nữa. Cũng vậy, bạn không cần phải tiêm chủng lại khi đã nhận đủ hai liều vắc-xin này trước đó.[37]
    • Trong trường hợp có đợt bùng phát bệnh quai bị rất lớn bác sĩ có thể khuyên bạn tiêm thêm liều thứ ba để “tăng cường” miễn dịch.[38]
    • Vắc-xin MMR không được khuyến cáo dùng cho phụ nữ có thai hoặc dự định có thai trong vòng bốn tuần tới.
    • Những người dị ứng nặng với gelatin hay kháng sinh neomycin cũng không nên tiêm MMR.
    • Nhờ bác sĩ tư vấn trước khi tiêm chủng nếu bạn mắc bệnh ung thư, bệnh về máu hay nhiễm HIV/AIDS. Bạn cũng nên cho bác sĩ biết nếu đang dùng steroid hay các loại thuốc tác động lên hệ miễn dịch.[39]
  3. 3
    Tập thói quen giữ gìn vệ sinh sạch sẽ như rửa tay và dùng khăn giấy. Mỗi khi hắt hơi hay ho bạn nên dùng khăn giấy lau mũi và che miệng. Vứt bỏ khăn giấy đã qua sử dụng để người khác không thể tiếp cận. Bạn cũng nên rửa tay thường xuyên để ngăn chặn mầm bệnh lây lan, chẳng hạn như virus gây quai bị.[40]
    • Để ngăn bệnh quai bị không lây cho người khác, bạn nhất thiết phải ở nhà tối thiểu năm ngày sau đi được chẩn đoán mắc bệnh.[41]
    • Bạn có thể bị lây quai bị khi tiếp túc với bề mặt có nhiễm virus, vì vậy không được dùng chung bát đũa, uống chung cốc với người bệnh, và nhớ vệ sinh các bề mặt tiếp xúc chung (mặt bàn, công tắc đèn, tay nắm cửa v.v...) bằng nước rửa khử trùng.

Lời khuyên

  • Có nhiều phương thuốc tự bào chế được cho là có thể giải trừ triệu chứng bệnh quai bị như hỗn hợp làm từ hạt măng tây và cỏ cari, lá bồ đề, gừng kết hợp với lô hội Ấn Độ và nghệ hay rasaut (hỗn hợp được sắc từ rễ và nhánh của cây Ấn Độ gai). Nhờ bác sĩ tư vấn trước khi thử dùng bất kì phương thuốc tự nhiên nào để giảm đau.
  • Bạn có thể sử dụng gừng điều trị quai bị vì nó có tính kháng viêm và kháng virus, ngoài ra gừng cũng giúp giảm đau, rất tiện lợi để bạn tự sử dụng ở nhà. Bạn làm hỗn hợp này bằng cách phơi khô và nghiền củ gừng thành bột, sau đó bôi hỗn hợp lên chỗ sưng hoặc đau để giảm viêm nhanh chóng. Ngoài ra còn một cách khác là đưa gừng vào chế độ ăn của mình.

Nguồn và Trích dẫn

  1. http://www.medicinenet.com/mumps/article.htm#mumps_facts
  2. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mumps/basics/definition/con-20019914
  3. http://www.nhs.uk/Conditions/Mumps/Pages/Introduction.aspx
Hiển thị thêm... (40)

Thông tin Bài viết

Chuyên mục: Sức khỏe Tổng quan

Ngôn ngữ khác:

English: Treat the Mumps, Español: tratar las paperas, Italiano: Trattare la Parotite, Português: Tratar Caxumba, Русский: лечить свинку, Deutsch: Mumps behandeln, Français: traiter les oreillons, Bahasa Indonesia: Mengatasi Gondong, العربية: علاج التهاب الغدة النكافية, Nederlands: De bof behandelen, 한국어: 볼거리 다스리는 법, 中文: 治疗流行性腮腺炎

Trang này đã được đọc 971 lần.

Bài viết này đã giúp ích cho bạn?