Cách để Đánh giá và điều trị viêm họng liên cầu khuẩn

Đồng tác giả: Chris M. Matsko, MD

Đau họng không phải là viêm họng liên cầu khuẩn. Trên thực tế, hầu hết tình trạng viêm họng là do vi-rút gây ra, ví dụ như cảm lạnh thông thường, và tự khỏi. Mặt khác, viêm họng liên cầu khuẩn là nhiễm khuẩn cần được điều trị bằng kháng sinh. Biết cách đánh giá triệu chứng viêm họng liên cầu khuẩn sẽ giúp bạn tìm được phương pháp điều trị phù hợp.

Phần 1 của 3:
Chẩn đoán viêm họng liên cầu khuẩn

  1. 1
    Hiểu rõ viêm họng liên cầu khuẩn là gì. Viêm họng liên cầu khuẩn là bệnh nhiễm khuẩn truyền nhiễm do vi khuẩn Streptococcus pyogenes, hay Streptococcus nhóm A gây ra.[1] Triệu chứng nhận biết viêm họng liên cầu khuẩn là đau họng nhưng không phải tất cả tình trạng viêm họng đều là do nhiễm vi khuẩn Streptococcus gây ra. Trên thực tế, viêm họng đa số là do các loại vi-rút thông thường và không cần điều trị.[2]
    • Tuy nhiên, việc điều trị viêm họng liên cầu khuẩn là rất cần thiết vì nó có thể gây biến chứng nghiêm trọng, bao gồm nhiễm khuẩn lan vào máu, da và các cơ quan khác, sốt thấp khớp có thể ảnh hưởng đến tim và khớp, và viêm thận.
    • Độ tuổi từ 5-15 là nhóm thường mắc viêm họng liên cầu khuẩn cao nhưng ai cũng có thể bị viêm họng liên cầu khuẩn.
  2. 2
    Nhận biết triệu chứng viêm họng liên cầu khuẩn. Tiếp nhận chăm sóc y tế là rất cần thiết vì bác sĩ có thể tiến hành xét nghiệm nhanh để xác định có phải viêm họng liên cầu khuẩn hay không. Đôi khi, xuất hiện triệu chứng vẫn không đồng nghĩa với việc bạn đã mắc viêm họng liên cầu khuẩn. Lưu ý rằng người bị viêm họng liên cầu khuẩn sẽ không bị ho. Triệu chứng của viêm họng liên cầu khuẩn bao gồm một trong các triệu chứng sau:[3]
    • Cúm kéo dài 2-5 ngày
    • Sốt (trở nặng vào ngày thứ hai)
    • Đau họng, đau bụng
    • Buồn nôn, mệt mỏi
    • Khó nuốt, đau đầu
    • Sưng hạch bạch huyết
    • Phát ban
  3. 3
    Đi khám bác sĩ và tuân theo hướng dẫn xét nghiệm và điều trị. Dựa vào triệu chứng bác sĩ có thể khuyến nghị xét nghiệm ngoáy họng (lấy mẫu bệnh từ cổ họng). Xét nghiệm này chỉ mất vài phút và là cách duy nhất để chẩn đoán viêm họng liên cầu khuẩn vì bệnh không thể chẩn đoán bằng cách quan sát.
    • Xét nghiệm “ngoáy họng” là xét nghiệm kháng nguyên nhanh chóng. Xét nghiệm giúp phát hiện vi khuẩn liên cầu khuẩn chỉ trong vài phút. Cơ chế hoạt động đó là tìm kiếm các chất (kháng nguyên) trong cổ họng. Mặc dù nhanh chóng nhưng xét nghiệm này không phải lúc nào cũng chính xác. Trong một số trường hợp, xét nghiệm ngoáy họng sẽ cho kết quả âm tính ngay cả khi bạn bị viêm họng liên cầu khuẩn. Nếu nghi ngờ bạn bị viêm họng liên cầu khuẩn, bác sĩ có thể cấy mẫu bệnh để kiểm tra xem vi khuẩn Streptococcus có phát triển trên miếng gạc trong 1-2 ngày không.[4]
    • Nếu kết quả xét nghiệm dương tính, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị bao gồm kháng sinh.
    • Nếu kết quả chẩn đoán không phải là viêm họng liên cầu khuẩn, có thể bạn chỉ bị cảm lạnh thông thường, nhưng cũng có thể là do bệnh nghiêm trọng như viêm amiđan hoặc bạch cầu đơn nhân.
    • Trong một số trường hợp, xét nghiệm ngoáy họng sẽ cho kết quả âm tính ngay cả khi bạn bị viêm họng liên cầu khuẩn.[5] Nếu nghi ngờ bạn bị viêm họng liên cầu khuẩn, bác sĩ có thể cấy mẫu bệnh để kiểm tra xem vi khuẩn Streptococcus có phát triển trên miếng gạc trong 1-2 ngày không.
    Quảng cáo

Phần 2 của 3:
Điều trị viêm họng liên cầu khuẩn

  1. 1
    Bắt đầu uống kháng sinh. Sau khi được bác sĩ xác định mắc viêm họng liên cầu khuẩn, bạn sẽ cần uống kháng sinh. Kháng sinh thường được chỉ định trong 10 ngày hoặc ít hơn/nhiều hơn tùy hướng dẫn của bác sĩ. Loại kháng sinh phổ biến nhất được kê đơn điều trị viêm họng liên cầu khuẩn là Penicillin hoặc Amoxicillin. Nếu bạn bị dị ứng, bác sĩ có thể kê loại kháng sinh khác như Cephalexin hoặc Azithromycin. Lưu ý khi uống kháng sinh: [6]
    • Uống đủ liều, ngay cả khi đã cảm thấy khỏe hơn. Uống không đủ liều có thể làm tăng nguy cơ tái phát và nhiễm trùng nghiêm trọng hơn vì kháng sinh ban đầu có thể tiêu diệt vi khuẩn yếu, nhưng vi khuẩn mạnh sẽ tồn tại và kháng thuốc. Không bỏ liều. Uống kháng sinh đều đặn sẽ đảm bảo hiệu quả của thuốc.
    • Tránh đồ chứa cồn khi uống kháng sinh. Mặc dù không phản ứng với hầu hết các loại kháng sinh nhưng đồ chứa cồn có thể làm tăng tác dụng phụ, khiến bạn chóng mặt, buồn ngủ và đau dạ dày.[7] Lưu ý rằng một số loại sirô ho và nước súc miệng có chứa cồn.
    • Uống kháng sinh theo chỉ dẫn. Trao đổi với dược sĩ về cách uống kháng sinh. Tùy vào loại kháng sinh được kê đơn mà thuốc có thể hiệu quả hơn khi uống cùng hoặc không cùng thực phẩm. Ví dụ, Penicillin V nên uống khi bụng đói, còn Amoxicillin có thể uống cùng hoặc không cùng thực phẩm. Nên uống khoảng một cốc nước đầy khi uống hầu hết các loại kháng sinh.
    • Nhận biết phản ứng dị ứng với kháng sinh như phát ban, sưng miệng, khó thở hoặc khó nuốt. Nếu gặp bất kỳ triệu chứng nào như trên, hãy trao đổi với bác sĩ để được kê loại kháng sinh khác. Gọi ngay cho cấp cứu 115 nếu bị khó thở vì phản ứng này (được gọi là sốc phản vệ) có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
    • Nhận biết tác dụng phụ. Tác dụng phụ của hầu hết thuốc kháng sinh bao gồm đau bụng và tiêu chảy. Có thể sẽ có tác dụng phụ cụ thể tùy vào loại kháng sinh được kê đơn.
  2. 2
    Uống thuốc giảm đau không kê đơn, ví dụ như Acetaminophen hoặc Ibuprofen. Thuốc này giúp giảm đau do viêm họng liên cầu khuẩn và các triệu chứng khác như sốt. Nên uống thuốc giảm đau cùng thực phẩm.[8]
  3. 3
    Súc miệng nước muối hai lần mỗi ngày. Cách này giúp làm dịu triệu chứng viêm họng liên cầu khuẩn. Pha khoảng một thìa cà phê muối vào ly nước ấm. Đưa nước muối đến sau cuống họng, ngửa đầu ra sau và súc miệng 30 giây. Nhổ nước muối ra sau khi súc miệng xong.[9]
    • Uống nhiều nước. Uống nước ấm, nước làm dịu cổ họng như nước chanh hoặc trà pha mật ong có thể làm dịu triệu chứng viêm họng liên cầu khuẩn. Ngoài ra, nước sẽ giúp bù nước cho bạn phục hồi nhanh hơn. [10]
  4. 4
    Sử dụng máy tạo ẩm trong không khí. Máy tạo ẩm đưa không khí khô qua không khí ẩm. Quá trình này tạo ra không khí giúp bạn thở dễ và nhẹ nhàng hơn.[11]
    • Nếu không có máy tạo ẩm, bạn có thể tạo ẩm bằng cách đun sôi nước và đặt nồi nước trong phòng cho hơi nước bốc lên.
    • Cẩn thận không lạm dụng máy tạo ẩm. Không khí có một ít độ ẩm sẽ rất tốt. Ngược lại, quá nhiều độ ẩm sẽ tạo điều kiện hoàn hảo cho nấm mốc phát triển, khiến triệu chứng bệnh trở nặng và thậm chí có thể cản trở quá trình phục hồi sức khỏe.
  5. 5
    Sử dụng thuốc ngậm. Thuốc ngậm hoặc thuốc xịt chữa đau họng có bán ở dạng không kê đơn tại các hiệu thuốc và có thể giúp giảm cơn đau họng. Thuốc ngậm hoặc thuốc xịt có thể chứa chất gây tê tại chỗ hoặc chất sát trùng và có tác dụng làm giảm triệu chứng.
  6. 6
    Liên lạc với bác sĩ nếu triệu chứng dai dẳng. Bạn nên trao đổi với bác sĩ nếu triệu chứng không cải thiện trong vòng vài ngày (48 tiếng) hoặc triệu chứng trở nặng. Đây có thể là dấu hiệu kháng sinh không có hiệu quả.
    • Ngoài ra, nên liên lạc với bác sĩ nếu gặp tác dụng phụ.
    Quảng cáo

Phần 3 của 3:
Phòng ngừa viêm họng liên cầu khuẩn

  1. 1
    Ở nhà trong 24-48 tiếng đầu. Sau khi bắt đầu uống kháng sinh, bạn cần ở nhà trong 48 tiếng để tránh lây viêm họng liên cầu khuẩn cho người khác. Người bệnh vẫn có thể lây bệnh trong vòng 48 tiếng đầu sau khi uống kháng sinh. Cẩn thận và tránh tiếp xúc với người khác trong thời gian này. [12]
  2. 2
    Mua bàn chải đánh răng mới. Thực hiện bước này sau vài ngày đầu uống kháng sinh và trước khi uống xong thuốc. Nếu không, bàn chải cũ có thể mang vi khuẩn và gây tái nhiễm khuẩn sau khi bạn đã uống xong liều kháng sinh.
  3. 3
    Tránh tiếp xúc và dùng chung vật dụng cá nhân. Nếu có thể, nên tránh tiếp xúc với người bị viêm họng liên cầu khuẩn, đặc biệt là trong thời gian có thể lây nhiễm (48 tiếng sau khi uống kháng sinh). Không dùng chung bát, đĩa, muỗng, ly nếu thành viên trong gia đình bị viêm họng liên cầu khuẩn.
  4. 4
    Rửa tay. Rửa tay sạch là cách tốt nhất để ngăn ngừa mọi loại nhiễm khuẩn. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CD), quy trình rửa tay sạch bao gồm:[13]
    • Làm ướt tay dưới vòi nước sạch đang chảy (ấm hoặc lạnh), tắt vòi nước và thoa xà phòng lên tay.
    • Xoa hai tay với nhau. Xoa cả trên mu bàn tay, giữa các ngón tay và dưới móng tay.
    • Xoa tay trong vòng ít nhất 20 giây. Có thể hát một bài hát để canh thời gian chuẩn xác.
    • Rửa tay lại dưới vòi nước sạch đang chảy.
    • Dùng khăn lau khô tay hoặc để khô tự nhiên.
    Quảng cáo

Cảnh báo

  • Đánh giá viêm họng liên cầu khuẩn là bước quan trọng vì vi khuẩn có thể di chuyển đến các bộ phận khác trên cơ thể, gây bệnh tim mạch, nhiễm trùng máu và bệnh thận.
  • Vi khuẩn gây viêm họng liên cầu khuẩn có thể phát triển và gây sốt thấp khớp nghiêm trọng.
  • Bạn phải cảm thấy khỏe hơn trong vòng 24 tiếng sau khi uống kháng sinh. Nếu không, hãy gọi ngay cho bác sĩ. Có thể bạn đã bị nhiễm chủng khuẩn kháng thuốc (loại thuốc được bác sĩ kê đơn). Nên đi khám bác sĩ ngay để được kê đơn thuốc mới.

Về bài wikiHow này

Bác sĩ gia đình
Bài viết này có đồng tác giả là Chris M. Matsko, MD. Tiến sĩ Matsko là bác sĩ đã nghỉ hưu có văn phòng làm việc tại Pittsburgh, Pennsylvania. Ông đã được trao giải thưởng Lãnh đạo xuất sắc của Đại học Pittsburgh Cornell. Ông đã nhận bằng Tiến sĩ của Trường Đại học Y Temple năm 2007.
Chuyên mục: Sức khỏe Tổng quan
Trang này đã được đọc 1.077 lần.

Bài viết này đã giúp ích cho bạn?

Quảng cáo